Diploma denkliği

Nedir?

Denklik, yabancı bir diplomanın İspanya'da resmî olarak tanınmasıdır. Üniversite diplomaları için iki ayrı işlem vardır ve ikisi de Real Decreto 889/2022 ile düzenlenir³:

• Homologación: Diplomaya, denk sayıldığı İspanyol diplomasının tüm ülkedeki etkilerini verir ve düzenlenmiş bir mesleği (profesión regulada) İspanyol diploma sahipleriyle aynı şartlarda yapma imkânı tanır³. Mesleği İspanya'da yapmak isteyen bu yolu seçer⁶.
• Declaración de equivalencia: Diplomayı Grado (lisans) veya Máster seviyesinde tanır. Etkisi yalnızca akademik ve idaridir, tüm ülkede geçerlidir ama düzenlenmiş bir mesleği yapma hakkı vermez².

Homologación da equivalencia da İspanyol eğitim sistemindeki başka bir diplomaya veya seviyeye sahip olunduğu anlamına gelmez³.

Lise diplomasının İspanyol Bachiller diplomasına denkliği ise ayrı bir işlemdir ve Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes tarafından yürütülür⁴.

Equivalencia ne işe yarar?

• Üniversite istiyorsa eğitime devam etmek²
• Kamu personeli seçme süreçlerine katılmak²
• İşverenin diplomanın neye karşılık geldiğini bilmesini sağlamak²

Hangi meslekler homologación gerektirir?

İspanya'da düzenlenmiş meslekler Real Decreto 889/2022'nin ekinde sayılır; sağlık meslekleri, Ingeniero de Caminos, Canales y Puertos, Ingeniero Técnico de Telecomunicación ve ortaöğretim öğretmenliği bu listede yer alanlar arasındadır⁶. Mesleğiniz listede yoksa veya İspanya'daki düzenlenmiş mesleklerden hiçbirine karşılık gelmiyorsa homologación istenemez, ama equivalencia istenebilir⁶. Homologación sonrası mesleği yapmak için ilgili mesleğin kendi mevzuatındaki şartlar da ayrıca karşılanmalıdır³.

Kimler başvurabilir?

• Diploma, verildiği ülkede resmî nitelikte olmalı ve o ülkenin mevzuatına göre üniversite, yükseköğretim kurumu veya yetkili makam tarafından verilmiş olmalıdır³.
• Equivalencia için lisans diploması resmî olmalı, tam zamanlı en az üç yıllık (180 AKTS veya eşdeğeri) eğitime dayanmalı ve yüksek lisansa giriş hakkı vermelidir².
• Yüksek lisans diploması için en az bir yıllık (60 AKTS veya eşdeğeri) resmî eğitim ve doktoraya giriş hakkı aranır².
• Diploma düzenlenmiş bir mesleğe yönelikse ama kişi o mesleği yapmak istemiyorsa yine equivalencia istenebilir².
• Türkiye, Avrupa Yükseköğretim Alanı (EHEA) tam üyesidir⁵. EHEA ülkesi diplomalarında equivalencia için teknik komisyon önerisi aranmaz, öneriyi işlemi yürüten birim hazırlar³.
• Homologación başvurusunda, mesleği İspanya'da yapmak için gereken dil yeterliliği kanıtlanmalıdır³.

Nasıl başvurulur? (üniversite diploması)

1. Harç: Homologación ve equivalencia için harç aynıdır, 166,50 €¹. Ödeme çevrimiçi başvuru sırasında kart veya hesapla, anlaşmalı bankada Modelo 790 kod 107 formuyla ya da yurt dışından havaleyle yapılabilir¹. Kartla veya hesaptan çevrimiçi ödeme için NIF, CIF veya NIE sahibi olmak ve Cl@ve ile giriş yapmak gerekir¹.
2. Başvuru: Başvuru yalnızca bakanlığın elektronik ofisinden (sede electrónica) yapılır². Başvuranlar, idari itirazlar dahil tüm işlemleri elektronik yoldan yapmak zorundadır³.
3. İlk inceleme: Başvuru ve belgelerin incelenmesi, başvurudan itibaren 10 iş gününü geçemez³.
4. Eksik belge: Eksik belge istenirse 10 iş günü süre verilir; belge temininde güçlük yaşayan, talep ederek bu süreyi en fazla 35 iş gününe uzatabilir³. Bakanlık sayfası, uzatma talebi için bir yanıt beklemeden 35 iş günü ek süre tanındığını belirtir².
5. Teknik komisyon: Comisión de Análisis Técnico en fazla iki ay içinde olumlu veya olumsuz öneri hazırlar; homologación için öneri, tamamlayıcı eğitim şartına bağlı olumlu da olabilir³. Olumsuz veya şartlı öneri başvurana bildirilir ve 10 iş günü içinde itiraz ve belge sunulabilir³.
6. Karar: Karar, başvurunun elektronik kayda girişinden itibaren en fazla altı ay içinde verilip bildirilmelidir; bu süre geçerse başvuru idari sessizlikle reddedilmiş sayılabilir³.
7. Belge: Olumlu homologación için denklik belgesi (credencial), olumlu equivalencia için sertifika verilir ve elektronik ofis üzerinden teslim edilir³. Başvurunun durumu her aşamada elektronik ofisten izlenebilir³.

Gerekli belgeler (homologación ve equivalencia)

• Başvuranın kimliğini ve vatandaşlığını gösteren belge²³
• Diploma veya diplomanın düzenlendiğini gösteren belge²
• Not dökümü veya Diploma Eki: programın akademik yıl olarak süresi, geçilen dersler ve her dersin saat veya AKTS yükü yazmalı, üniversitenin yetkili imzası ve mührü bulunmalıdır²
• Kredilerin yüzde 15'inden fazlası muafiyetle alınmışsa, bu kredilerin alındığı kurumdan belge²
• Harç ödeme belgesi (çevrimiçi ödemede gerekmez)²
• Varsa temsil belgesi ve verilen bilgilerin doğru olduğuna, orijinal belgelerin elde bulunduğuna dair beyan (declaración responsable)³
• Diploma ve not dökümü diplomatik yolla tasdikli veya Lahey apostilli olmalı, gerekiyorsa İspanyolcaya resmî tercümesi eklenmelidir; AB, AEA ve İsviçre belgeleri tasdik şartından muaftır³. Bkz. Apostil, Yeminli tercüme.

Homologación için dil belgesi

Homologación başvurusunda dil yeterliliği şu belgelerden biriyle kanıtlanır³:

• En az B2 seviyesinde DELE diploması³
• Resmî dil okullarından (escuelas oficiales de idiomas) en az B2 seviyesinde İspanyolca sertifikası veya Certificado de Aptitud³
• Eğitimin en az yüzde 75'inin İspanyolca yapıldığını gösteren okul belgesi ya da yükseköğretim öncesi eğitimin İspanyolca yapıldığını gösteren belge³

Resmî dili İspanyolca olan ülkelerin vatandaşlarından dil belgesi istenmez³. Türkiye bu ülkelerden değildir, bu yüzden Türk başvuran yukarıdaki belgelerden birini sunar³.

Şartlı homologación

Teknik inceleme bilgi, beceri veya staj eksikliği bulursa, homologación tamamlayıcı eğitim şartlarına (requisitos formativos complementarios) bağlanabilir³. Bu şartlar staj, yeterlilik sınavı, proje veya belirli dersleri geçmek şeklinde olabilir ve başvuranın seçtiği, ilgili İspanyol programını yürüten bir veya birkaç üniversitede tamamlanır³. Şartların tamamlanması için süre, karar bildiriminden itibaren en fazla dört yıldır; süre aşılırsa şartlı homologación etkisini kaybeder³. Credencial, şartların tamamlandığı kanıtlandıktan sonra verilir³.

Lise diploması denkliği

• Başvuru dönemi süresiz açıktır; form sede electrónica üzerinden doldurulur, yazdırılır ve diğer belgelerle birlikte resmî bir kayıt ofisine verilir⁴.
• Başvuru Madrid'deki bakanlık genel kaydına, Hükümet Delegasyonu ve Alt Delegasyonlarının kayıt ofislerine veya İspanya'nın yurt dışı temsilciliklerine yapılabilir⁴.
• İstenen belgeler: harç ödeme belgesi, kimlik fotokopisi, diplomanın doğrulanmış kopyası ve sınıfları, dersleri, notları ve yılları gösteren resmî belge⁴.
• Belgeler resmî olmalı, gerekiyorsa tasdik edilmeli ve İspanyolcaya resmî tercümesi eklenmelidir; Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin belgelerinde apostil yeterlidir⁴.
• Karar süresi, dosya eksiksiz olduktan sonra 3 aydır; süresinde karar çıkmazsa başvuru reddedilmiş sayılır⁴.
• Sonuçlanmamış başvurular için şartlı kayıt belgesi (volante de inscripción condicional) üniversite veya sınav kaydında kullanılabilir⁴.
• Katalonya, Galiçya veya Bask Bölgesi'nde ikamet adresi verenlerde yetkili birim o bölgenin eğitim idaresidir⁴.

Sık yapılan hatalar

• Mesleği yapmak için equivalencia almak: equivalencia düzenlenmiş bir mesleği yapma hakkı vermez².
• Başvuruyu kâğıtla yapmaya çalışmak: üniversite diplomasında tüm işlemler elektronik yoldan yürür³.
• Harcı yanlış kişi adına ödemek: Modelo 790 formu, ödemeyi kim yaparsa yapsın başvuranın bilgileriyle doldurulmalıdır¹.
• Reddedilen başvuruda harç iadesi beklemek: başvuru kabul edilmez, düşer veya reddedilirse harç iade edilmez¹.

Sık karıştırılan

Doktora diplomasının doktor seviyesine denkliğini bakanlık değil, İspanyol üniversiteleri verir². Yüksek lisansa başvurmak için ise denklik genellikle gerekmez; bkz. Yüksek lisans.

Sık sorulanlar

Başvuru reddedilirse harç iade edilir mi?

Hayır, başvuru kabul edilmez, düşer veya reddedilirse harç iade edilmez¹. İade yalnızca çevrimiçi ödeme sisteminde yanlışlıkla mükerrer ödeme yapıldığında mümkündür¹.

Doktor veya mühendis olarak çalışmak için hangisi gerekir?

Düzenlenmiş bir mesleği yapmak için homologación gerekir; equivalencia bu hakkı vermez²⁶.

Denklik ne kadar sürer?

Mevzuattaki üst sınır, başvurunun kayda girişinden itibaren altı aydır³. Lise diploması için bakanlığın belirttiği süre, dosya tamamlandıktan sonra 3 aydır⁴.

Homologación şartlı çıkarsa ne olur?

Karar, tamamlayıcı eğitim şartlarına bağlı olumlu olabilir; bu şartlar kararda açıkça yazılır ve en fazla dört yıl içinde tamamlanmalıdır³.

Homologación için İspanyolca belgesi gerekir mi?

Evet, Türk başvurandan en az B2 seviyesinde DELE veya kanunda sayılan diğer belgelerden biri istenir³.

Başvurunun durumunu nereden takip ederim?

Başvuru kaydedildikten sonra durumu her zaman bakanlığın elektronik ofisinden izlenebilir³.