İspanya'da üniversite okumak

Nedir?

İspanya'da lisans eğitimine Grado denir. Türkiye'de lise bitiren biri için yol üç parçadan oluşur: lise diplomasının İspanyol Bachiller diplomasına denkliği (homologación), UNEDasiss üzerinden akreditasyon ve gerekiyorsa sınav, ardından seçilen üniversiteye başvuru¹³. UNEDasiss, Türkiye gibi AB dışı sistemlerden gelen öğrencileri "Otros países fuera de la UE" grubunda değerlendirir; bu grupta yer almanın şartı, lise eğitiminin İspanyol Bachiller'e denklik şartlarını karşılamasıdır¹.

UNEDasiss, uzaktan eğitim üniversitesi UNED'in bir hizmetidir: uluslararası öğrencilerin akademik dosyasını değerlendirir ve İspanyol üniversitelerine giriş için gereken sınavları yapar². Bu akreditasyonla, UNEDasiss sistemini kullanan üniversitelere başvurulabilir².

UNEDasiss'e göre kabul sistemi devlet ve özel üniversitelerde farklıdır; özel üniversitede okumak isteyen, uyguladığı kabul sistemini doğrudan üniversiteye sormalıdır¹.

Kimler başvurabilir?

Lise eğitimini yabancı bir sistemde tamamlamış ve İspanyol Bachiller'e denklik şartlarını karşılayan öğrenciler¹³.
Denklik için, alınan diplomanın kendi ülkesinde resmî geçerliliği olmalı ve diplomanın dayandığı eğitim fiilen başarıyla tamamlanmış olmalıdır³.
Eğitim tamamen bitirilmiş olmalıdır: tek tek derslerin denkliği yapılmaz ve denkliği istenen sınıftan önceki tüm sınıfların eksiksiz geçilmiş olması aranır³.
Başka bir ülkede denklik, tanıma veya eşdeğerlik yoluyla alınmış bir diploma, İspanya'da denklik için kabul edilmez³.
Aynı diplomayı daha önce İspanyol sisteminde almış olan kişi, o diploma için denklik isteyemez³.

Adım adım süreç

Plan ve üniversite şartları: UNEDasiss, ilk iş olarak hedef üniversitenin kabul ölçütlerini, okunan lise sistemine ve gelinen ülkeye göre öğrenmeyi önerir². Üniversite belirli bir Bachiller alanına göre ders seçimi (Modalidad de Bachillerato) veya dil belgesi isteyebilir¹.
Lise denkliği (homologación): Başvuru formu Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes'in elektronik ofisinden (sede electrónica) doldurulur; bakanlık, doldurulan formun yazdırılıp diğer belgelerle birlikte resmî bir kayıt ofisine (registro) verilmesini ister³. Başvuru; Madrid'deki bakanlık genel kaydına, Hükümet Delegasyonu ve Alt Delegasyonlarının kayıt ofislerine veya İspanya'nın yurt dışı temsilciliklerinin kayıt birimlerine yapılabilir³. Başvuru dönemi süresiz açıktır³.
Şartlı kayıt belgesi (volante de inscripción condicional): Denklik sonuçlanmadan kayıt ve sınav dönemleri kapanıyorsa, başvuruyla birlikte bu belge alınır; belge, sede electrónica üzerinden başvuru formuyla birlikte üretilebilir³. Geçerli olması için başvurunun yapıldığı kayıt ofisinin giriş damgasını taşımalıdır ve üzerinde yazan süre boyunca şartlı kayıt ve sınava girişe imkân verir³.
UNEDasiss akreditasyonu: Çevrimiçi form doldurulur, ücret ödenir ve akademik belgeler gönderilir; ödenmemiş başvuru işleme alınmaz ve tüm yazışmalar e-postayla yapılır². AB dışı öğrenciye, kendi notunu İspanyol ölçeğine çeviren "Calificación de Acceso" içeren UNEDasiss akreditasyonu verilir¹.
PCE sınavları (Pruebas de Competencias Específicas): Devlet üniversitesine girmek için UNEDasiss akreditasyonu ve PCE sınavları gerekir; en az 4 dersten sınava girilmesi önerilir¹. Bachiller alanı istenirse 4 PCE dersine girilir; PCE'ler İspanyol öğrencilerin PAU sınavı gibi kurgulanacaksa en az 4 zorunlu derse ek olarak bir veya iki seçmeli ders eklenebilir¹.
Üniversiteye başvuru (preinscripción): Başvuru, hedef üniversitelere onların ilan ettiği tarihlerde yapılır ve akreditasyon henüz sonuçlanmamış olsa bile bu tarihler kaçırılmamalıdır². UNEDasiss'e göre devlet üniversiteleri ön kayıt dönemini genellikle temmuz ayının ilk günlerinde kapatır, ama bazı üniversitelerin tarihleri farklı olabilir⁷.
Öğrenci vizesi: Kabul alındıktan sonra konsolosluğa öğrenci vizesi başvurusu yapılır; Ankara Büyükelçiliği, vizenin eğitimin başlamasından iki ay önce istenmesini, haklı gerekçe olmadıkça bu sürenin korunmasını ister⁵.

UNEDasiss takvimi ve süreler

Çevrimiçi akreditasyon başvurusu her yıl 4 Şubat'ta açılır ve 1 Aralık'ta kapanır; ancak PCE sınav kayıt tarihleri ve üniversite başvuru tarihleri ayrıca takip edilmelidir⁷.
UNEDasiss, başvurunun üniversite kayıt döneminin kapanmasından en az 6 hafta önce gönderilmesini önerir⁷.
UNEDasiss'in başvuruyu sonuçlandırmak için en fazla üç ayı vardır; belge, başvuru ve ödeme eksiksizse dosyaların genellikle 3 hafta içinde sonuçlandığını belirtir⁷.
Elektronik kayıt üzerinden gönderilen belgeler UNEDasiss'e 3 iş gününde, yurt dışından posta ile gönderilenler 15 iş gününden uzun sürede ulaşır⁷.
PCE sınavları için her yıl mayıs/haziran ve eylül dönemleri vardır; kesin tarih ve sınav yeri, ücret ödendikten sonra verilen sınav belgesinde (resguardo) yazar⁷.

UNEDasiss'e gönderilecek belgeler

AB dışı sistemlerden gelenler için UNEDasiss'in genel belge listesi şudur⁶:

Lise diplomasının İspanyol Bachiller'e denkliğini gösteren belge (credencial)⁶
Denklik belgesi henüz çıkmadıysa: son iki lise yılının not dökümünün Lahey Apostili veya diplomatik yolla onaylanmış kopyası ve denklik başvurusunun yapıldığını gösteren volante⁶
Belgeler İspanyolca değilse tercümesi⁶

Bkz. Apostil ve Yeminli tercüme.

Gerekli belgeler (lise denkliği)

Harç ödeme belgesi³
Kimlik belgesinin onaylı fotokopisi (NIF, pasaport, NIE veya başka bir kimlik)³
Diplomanın doğrulanmış kopyası veya bitirme sınavlarını geçtiğini gösteren resmî belge³
Okunan sınıfları, dersleri, notları ve yılları gösteren resmî belgenin doğrulanmış kopyası³
Varsa, başvuruyu temsilci yapacaksa yetki yazısı ve temsilcinin kimliği³
Belgeler resmî olmalı, gerekiyorsa tasdik edilmeli ve İspanyolcaya resmî tercümesi eklenmelidir³.

Bakanlık, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin belgelerinde apostilin yeterli olduğunu belirtir³. Resmî tercüme İspanya'da yetkili yeminli tercüman, İspanya'nın yurt dışı temsilcilikleri, başvuranın ülkesinin İspanya'daki temsilcilikleri veya imzası tasdik edilmiş yurt dışındaki resmî tercüman tarafından yapılabilir³. Fotokopinin onayı, orijinal belgeler tasdik edildikten sonra yapılmalıdır³.

Türk öğrenciye özel notlar

Bakanlığın eşdeğerlik tablolarının ve özel düzenlemelerin bulunduğu ülke listelerinde Türkiye yer almaz; listede olmayan sistemlerde dosyayı doğrudan Bakanlığın ilgili birimi yürütür³.
Katalonya, Galiçya veya Bask Bölgesi'nde ikamet adresi veren başvurularda yetkili birim, o bölgenin eğitim idaresidir³.
UNEDasiss'e göre Türkiye, akreditasyonun otomatik kabul gördüğü AB ve karşılıklılık anlaşmalı sistemler listesinde değildir; bu yüzden denklik yolu izlenir¹.

Devlet ve özel üniversite farkı

Resmî lisans programlarında devlet üniversitesi ücretlerini (precios públicos) ilgili özerk bölge (Comunidad Autónoma) veya ilgili idare belirler⁴. Bu yüzden aynı bölüm farklı bölgelerde farklı ücretli olabilir⁴. Özel üniversitelerde kabul sistemi için doğrudan üniversitenin kendisine başvurmak gerekir¹.

Dil şartı

UNEDasiss sistemine göre üniversite, kabul ölçütleri arasında dil belgesi (Acreditación de Idiomas) isteyebilir¹. Ankara Büyükelçiliği'nin öğrenci vizesi belge listesinde dil sertifikası yer almaz, ancak İspanyolca olmayan belgelerin tercümesi istenir⁵.

Öğrenci vizesi ve İspanya'ya varış

Vize başvurusunda kabul ve okul harcının ödendiğini gösteren belge, asgari IPREM'in yüzde 100'ü kadar maddi imkân kanıtı, sağlık sigortası ve sağlık raporu istenir⁵.
180 günü aşan kalışlarda reşit başvurandan son 5 yılda yaşadığı ülkelerden adli sicil kaydı istenir⁵.
Kalış 180 günü aşıyorsa vize en fazla 365 gün geçerlidir ve öğrenci İspanya'ya girişinden sonraki bir ay içinde polisten yabancı kimlik kartı (TIE) almalıdır⁵.

Sık yapılan hatalar

Akreditasyonun sonuçlanmasını bekleyip üniversite başvuru tarihini kaçırmak: UNEDasiss, akreditasyon çıkmamış olsa da başvurunun süresinde yapılmasını açıkça hatırlatır².
Belgeleri geç hazırlamak: UNEDasiss, tasdik ve tercüme gerektiği için belgelerin erken hazırlanmasını ister⁶.
Volante'yi kayıt damgası olmadan kullanmak: belge, başvurunun kayda girdiğini gösteren damga olmadan geçerli olmaz³.

Sık karıştırılan

Lise denkliği ile üniversite diploması denkliği farklı bakanlıklarda yürür. Ayrıntı için Denklik maddesine bakın.

Sık sorulanlar

Lise denkliği ne kadar sürer?

Bakanlık, dosya eksiksiz hale geldikten sonra karar süresini 3 ay olarak belirtir³. Bu sürede karar çıkmazsa başvuru reddedilmiş sayılır, ancak idarenin açık karar verme yükümlülüğü devam eder³.

Türk öğrenci PCE sınavına girmek zorunda mı?

UNEDasiss'e göre AB dışı sistemden gelen öğrencinin devlet üniversitesine girmesi için PCE sınavlarına girmesi gerekir¹. Özel üniversitelerin kabul sistemi farklıdır ve üniversiteye sorulmalıdır¹.

UNEDasiss başvurusu ne zaman yapılır?

Çevrimiçi başvuru her yıl 4 Şubat ile 1 Aralık arasında açıktır ve üniversite kayıt döneminin kapanmasından en az 6 hafta önce gönderilmesi önerilir⁷.

Öğrenci vizesi için ne kadar para göstermek gerekir?

Ankara Büyükelçiliği'ne göre öğrenci için asgari tutar IPREM'in yüzde 100'üdür; ilk aile üyesi için yüzde 75, sonraki her biri için yüzde 50 eklenir⁵. Konaklama tüm kalış için önceden ödenmişse bu tutar düşürülür⁵.

Denklik sonuçlanmadan üniversiteye kayıt olunabilir mi?

Evet, şartlı kayıt belgesiyle (volante) belge üzerindeki süre içinde şartlı kayıt yapılabilir³. Denklik istenen şekilde çıkmazsa şartlı kayıt ve bu kayıtla girilen sınavların sonuçları geçersiz olur³.

Lise belgeleri henüz tasdik edilmediyse ne olur?

UNEDasiss, tasdik işlemi süren veya eğitimi henüz bitmemiş öğrencilerin elindeki son not dökümünü ve önceki yılın tasdikli notlarını göndermesini, kalan belgeleri en kısa sürede tamamlamasını ister⁷. 31 Ekim'e kadar gelen eksik belge veya denklik belgesi, kabul notunun güncellenmesini sağlayabilir⁷.