Yeminli tercüme

Nedir?

İspanya'da yeminli tercüme (traducción jurada), Dışişleri Bakanlığı'nın (MAEC) verdiği Traductor Jurado (yeminli tercüman) unvanına sahip kişinin yaptığı çeviridir¹⁴. Yabancı bir dilden İspanyolcaya (castellano) veya İspanyolcadan yabancı dile yapılan çeviriler, bu unvana sahip kişi tarafından yapıldığında resmî nitelik kazanır⁴.

Yeminli tercüman, çevirinin doğruluğunu ve eksiksizliğini imzası ve mührüyle onaylar⁴. Bu çeviriler yargı ve idari makamlara sunulabilir¹. Unvan kişiyi devlet memuru yapmaz ve kamu idaresiyle bir istihdam bağı kurmaz⁴.

Real Decreto 724/2020 ile eski "Traductor-Intérprete Jurado" unvanı, Traductor Jurado (yeminli tercüman) ve Intérprete Jurado (yeminli sözlü tercüman) olarak ikiye ayrılmıştır¹⁴. Eski kurallara göre alınmış Traductor-Intérprete Jurado unvanı geçerliliğini korur ve sahibinin hakları ömür boyu sürer⁴.

Hangi çeviriler resmî sayılır?

Real Decreto 724/2020'nin 17. maddesine göre yabancı dilden İspanyolcaya ve İspanyolcadan yabancı dile şu çeviriler resmî niteliktedir⁴:

1. MAEC'e bağlı Oficina de Interpretación de Lenguas'ın (Diller Tercüme Ofisi) onayladığı çeviriler⁴.
2. MAEC'in verdiği Traductor Jurado veya Intérprete Jurado unvanına sahip kişilerin, mühür ve onay kurallarına uyarak yaptığı çeviriler⁴.
3. İspanya'nın yurt dışındaki büyükelçilik veya konsolosluğunun, o birimde başlatılan bir işleme eklenen yabancı resmî belge için yaptığı veya üstlendiği çeviriler; bunlara konsolosluğun bunu belirten bir belgesi eklenir⁴.
4. Yabancı bir ülkenin İspanya'daki büyükelçilik veya meslekî konsolosluğunun, o ülkenin bir yasasına veya resmî belgesine ilişkin yaptığı çeviriler⁴.

Avrupa Birliği hukukunun resmî saydığı çeviriler de resmîdir³⁴. İspanya Dışişleri Bakanlığı, İspanyol temsilciliklerinin yurt dışında yaptığı çevirilerin daha sonra Bakanlığın tasdik servisinde (Servicio de Legalizaciones) tasdik edilmesi gerektiğini belirtir³.

Türkiye'de yapılan çeviri kabul edilir mi?

İspanya Dışişleri Bakanlığı'na göre MAEC'in tanıdığı yeminli tercümanların çevirileri İspanya'da tek başına, ek tasdik gerekmeden geçerlidir³. Yurt dışında yerel olarak yapılan çeviriler ise bazı İspanyol idarelerince kabul edilmeyebilir³.

Real Decreto 724/2020'ye göre MAEC unvanı tercümanın nerede yaşadığından bağımsız olarak geçerlidir ve bu tercümanların İspanyol kamu idarelerine sunulacak resmî çevirileri tasdikten muaftır⁴. Yani MAEC unvanlı bir tercüman yurt dışında yaşasa da çevirisi İspanya'da resmî niteliktedir⁴.

Türkiye'den getirilen Türkçe belgeler İspanyol makamlarına genellikle İspanyolca çevirisiyle sunulur. Örneğin İstanbul Başkonsolosluğu dijital göçebe vizesi duyurusunda başka dillerdeki belgelerin İspanyolcaya yeminli tercümeyle (traducción jurada al español) birlikte sunulmasını ister². Aynı duyuruda yabancı resmî belgelerin ayrıca tasdikli veya apostilli olması istenir². Duyuru, çevirinin kim tarafından veya nerede yapılacağını belirtmez².

Kim yeminli tercüman olabilir?

• Unvan esas olarak Oficina de Interpretación de Lenguas'ın açtığı sınavla alınır; sınavlar kural olarak yılda bir kez yapılır⁴.
• Sınava girmek için reşit olmak, İspanyol üniversite diploması (yurt dışı diplomada denklik veya eşdeğerlik belgesi) ve İspanya, bir AB veya AEA ülkesi ya da İsviçre vatandaşlığı gerekir⁴.
• İkinci yol, başka bir AB veya AEA ülkesinde ya da İsviçre'de alınmış yeminli tercümanlık yetkisinin tanınmasıdır¹⁴.
• Unvan alındıktan sonra mesleğe başlamak için imza ve mühür doğrulama işlemleri yapılmalıdır⁴.
• Katalanca, Galiçyaca ve Baskça için unvanları ilgili özerk bölgeler verir; Bakanlık 1992'den beri bu diller için sınav yapmaz¹.

Bu şartlar nedeniyle yalnızca Türk vatandaşlığı olan biri MAEC yeminli tercümanı olamaz⁴.

Tercüman nasıl bulunur?

1. Oficina de Interpretación de Lenguas, Bakanlıkça unvan verilmiş bütün yeminli tercümanların listesini, yetkili oldukları dillerle birlikte yayımlar¹⁴.
2. Liste MAEC'in internet sitesindeki arama aracından (Buscador STIJ) sorgulanır⁵. Tercümanın izin vermesi hâlinde iletişim bilgileri ve faal olup olmadığı da listede yer alır⁴.
3. Arama sonucunda Türkçe için yetkili tercümanlar seçilir; her tercümanın yetkili olduğu diller listede gösterilir¹⁴.
4. Tercüman kişi tarafından serbestçe seçilir; Oficina de Interpretación de Lenguas aracılık etmez ve özel yeminli çeviri yapmaz¹.
5. Ücret tercümanla kişi arasında belirlenir; yeminli tercümanlar ücretlerini serbestçe belirler⁴.

Yeminli çevirinin biçimi

Real Decreto 724/2020'nin 18. maddesine göre⁴:

• Tercüman çevirinin doğruluğunu ve eksiksizliğini imzası ve mührüyle onaylar⁴.
• Mühürde en az İspanyolca olarak ve başka hiçbir ibare veya sembol eklenmeden tercümanın adı soyadı, yetkili olduğu dil veya diller ve tercüman numarası yer alır⁴.
• Onay metni yönetmeliğin ekindeki kalıba uyar: tercüman, metnin belirtilen kaynak dilden hedef dile "sadık ve doğru" çeviri olduğunu yer ve tarihle onaylar⁴.
• Aslın doğrulanabilmesi için çevrilen belgenin her sayfası mühürlenmiş ve tarihlenmiş bir kopyası çeviriye eklenir⁴.

İspanya Dışişleri Bakanlığı ayrıca tercümanın asıl belgeleri değiştiremeyeceğini, imzalayamayacağını veya mühürleyemeyeceğini belirtir³.

Elektronik imzalı çeviri

26 Şubat 2025 tarihli Orden AUC/213/2025, yeminli tercümanların çevirilerini elektronik imzayla onaylamasını düzenler⁵. Buna göre⁵:

• Elektronik imza, AB'nin 910/2014 sayılı Tüzüğü'ne uygun nitelikli bir kişisel elektronik sertifikayla atılır⁵.
• İmza, çevrilen belge (asıl) ile çevirinin tamamını kapsayan dosyanın bütününe atılır; metin belgeleri için tercihen PDF üzerinde PAdES biçimi kullanılır⁵.
• Fiziki mühür yerine tercümanın adı soyadı, dilleri ve numarasını içeren bir metin kutusu konur⁵.
• İmzanın geçerliliği valide.redsara.es adresinden kontrol edilebilir⁵.
• Elektronik onay, ıslak imza ve fiziki mühürle yapılan onayın yerini alabilir ama onu dışlamaz veya geçersiz kılmaz⁵.

MAEC sayfasındaki 2020 tarihli duyuru da Ley 39/2015'in 10. maddesindeki imza sistemleriyle elektronik imzalanmış çevirilerin kabul edilebildiğini belirtir¹.

Sık yapılan hatalar

• Yerel çeviriyi her yerde geçerli sanmak: Yurt dışında yerel olarak yapılan çeviriler bazı İspanyol idarelerince kabul edilmeyebilir³.
• Konsolosluk çevirisini tasdiksiz sunmak: İspanyol temsilciliklerinin yurt dışında yaptığı çeviriler sonradan MAEC tasdik servisinde tasdik gerektirir³.
• Aslın kopyasını eklememek: Yeminli çeviriye, her sayfası mühürlü ve tarihli asıl belge kopyası eklenmelidir⁴.
• Tasdike çevirisiz gitmek: MAEC tasdik servisi, gereken resmî çevirisi eklenmemiş belgeyi tasdik etmez³.

Sık karıştırılan

Yeminli tercüme ve apostil: Apostil belgenin aslındaki imza ve mührü onaylar; yeminli tercüme ise içeriği çevirir³. İstanbul Başkonsolosluğu'nun dijital göçebe vizesi listesinde ikisi birlikte istenir².

MAEC yeminli tercümanı ve Türkiye'deki yeminli tercüman: İspanya'da resmî nitelik, MAEC unvanına sahip tercümanın çevirisine bağlanmıştır⁴. Yurt dışında yerel olarak yapılan çeviriler bazı İspanyol idarelerince kabul edilmeyebilir³.

Sık sorulanlar

Türkçe-İspanyolca yeminli tercümanı nereden bulurum?

MAEC'in yayımladığı resmî yeminli tercüman listesi, her tercümanın yetkili olduğu dilleri gösterir; liste Bakanlığın sitesindeki arama aracından sorgulanır¹⁵.

Yeminli tercüme ne kadar tutar?

Resmî bir tarife yoktur; yeminli tercümanlar ücretlerini serbestçe belirler⁴.

Yeminli tercüme dijital olarak gönderilebilir mi?

Evet. Orden AUC/213/2025'e göre tercüman, nitelikli elektronik sertifikayla çeviri ve aslın tamamını elektronik olarak imzalayabilir⁵.

İspanya dışında yaşayan MAEC tercümanının çevirisi geçerli mi?

Evet. MAEC unvanı tercümanın yaşadığı yerden bağımsız olarak geçerlidir ve resmî çevirileri İspanyol kamu idareleri önünde tasdikten muaftır⁴.

Konsolosluk Türkiye'de yapılan tercümeyi kabul eder mi?

İstanbul Başkonsolosluğu duyurusu "traducción jurada" ister, ancak tercümenin nerede yapılması gerektiğini belirtmez². İspanya Dışişleri Bakanlığı yurt dışında yerel olarak yapılan çevirilerin bazı idarelerce kabul edilmeyebileceğini belirtir³.

Türk vatandaşı İspanya'da yeminli tercüman olabilir mi?

Sınava girmek için İspanya, bir AB veya AEA ülkesi ya da İsviçre vatandaşı olmak gerekir⁴. Yalnızca Türk vatandaşlığı bu şartı karşılamaz⁴.