İspanya'da yüksek lisans

Nedir?

İspanya'da yüksek lisans iki ayrı türde verilir. Máster Universitario (halk arasında máster oficial), devletçe tanınan resmî bir diplomadır ve programı 60, 90 veya 120 AKTS kredisinden oluşur¹. Título propio ise üniversitenin kendi özerkliğine dayanarak verdiği, resmî olmayan diplomadır; mevzuat bu diplomaların adının ve biçiminin resmî diplomalarla karıştırılmasını yasaklar¹.

Üniversitenin kendi programları içinde, lisans mezunlarına yönelik olanlar Máster de Formación Permanente (60, 90 veya 120 AKTS), Diploma de Especialización (30 ile 59 AKTS) ve Diploma de Experto (30 AKTS'den az) olarak ayrılır¹. Üniversiteler, bu programların "formación permanente" niteliğinde olduğunu tanıtımlarında açıkça belirtmek zorundadır ve Máster de Formación Permanente adı her zaman bu şekilde kullanılmalıdır¹.

Resmî yüksek lisans programının yapısı

• Program; zorunlu ve seçmeli dersler, yüksek lisans bitirme projesi (Trabajo de Fin de Máster), varsa staj ve diğer akademik etkinliklerden oluşur¹.
• Bitirme projesi en az 6, en fazla 30 AKTS olabilir, herkese açık bir oturumda savunulur ve geçilmesi diploma için şarttır¹.
• Program staj içerebilir, ancak staj toplam kredinin üçte birini geçemez¹.
• Programlar yüz yüze (presencial), karma (híbrida) veya uzaktan (virtual) yürütülebilir ve programın planında hangisi olduğu yazar¹.
• Bir mesleği yapma hakkı veren yüksek lisanslarda (máster habilitante) giriş için gereken lisans diplomalarını ve zorunlu içerikleri hükümet belirler¹.

Türk lisans diplomasıyla başvuru

• Máster Universitario'ya giriş için İspanyol lisans diploması ya da Avrupa Yükseköğretim Alanı (EEES/EHEA) ülkesinde verilmiş, o ülkede yüksek lisansa giriş hakkı tanıyan eşdeğer bir diploma gerekir¹.
• Türkiye, Avrupa Yükseköğretim Alanı'nın tam üyesidir². Bu nedenle Türk lisans diploması bu kural kapsamında değerlendirilir¹².
• EHEA dışı ülkelerden gelen diplomalar için de mevzuat, denklik (homologación) olmadan, üniversitenin seviye kontrolüyle girişe izin verir¹.
• Bu yolla girmek, önceki diplomanın denkliği anlamına gelmez; diploma yalnızca yüksek lisans okumak için kabul edilmiş olur¹.
• Kabulü üniversite veya fakülte düzenler: özel şartlar koyabilir ve gerekirse programın kredisinin yüzde 20'sini aşmayan tamamlayıcı dersler (complementos formativos) isteyebilir¹.
• Üniversiteler, istisnai olarak, lisansta yalnızca bitirme projesi ve en fazla 9 AKTS'si kalan öğrenciye şartlı kayıt imkânı tanıyabilir; ancak lisans diploması alınmadan yüksek lisans diploması verilmez¹.

Başvuru adımları

1. Program seçimi: Resmî programın Máster Universitario mı, yoksa título propio mu olduğuna bakılır; üniversiteler kabul usulleri hakkında şeffaf ve erişilebilir bilgi vermek zorundadır¹.
2. Şartların kontrolü: Programın özel kabul şartları ve varsa tamamlayıcı ders yükü programın kendi sayfasında ilan edilir¹.
3. Başvuru: Başvuru doğrudan üniversiteye yapılır; kabul usulünü üniversite veya fakülte düzenler¹.
4. Kabul ve kayıt: Vize başvurusu için kabul belgesi ve okul harcının ödendiğini gösteren belge gerekir⁵.
5. Öğrenci vizesi: Ankara Büyükelçiliği, öğrenci vizesi başvurusunun eğitimin başlamasından iki ay önce yapılmasını ister⁵.

Başvuru dönemleri

Mevzuat merkezi bir yüksek lisans başvuru takvimi öngörmez; kabul usulünü her üniversite veya fakülte kendisi düzenler¹. Öğrenci vizesi süresini de hesaba katmak gerekir: Ankara Büyükelçiliği, vizenin eğitimin başlamasından iki ay önce istenmesini ve konsolosluğun, kalış izni olumlu çıktıktan sonra vizeyi en fazla bir ay içinde karara bağlamasını öngörür⁵.

Ücretler

Resmî programlarda devlet üniversitesi ücretlerini ilgili özerk bölge veya ilgili idare belirler⁶. Título propio ve formación permanente programlarının ücretlerini ise üniversiteler belirler; devlet üniversitelerinde bu fiyatlar Consejo Social tarafından onaylanır¹. Bu yüzden ücret için programın kendi sayfasına bakmak gerekir¹⁶.

Burslar

• Erasmus Mundus Ortak Yüksek Lisans: Dünyanın her yerinden öğrenciye açıktır; programlar en iyi sıralanan adaylara tam burs verebilir⁴. Burs katılım ücretini karşılar ve yol, vize ve yaşam masraflarına katkı sağlar⁴.
• Erasmus Mundus programları en az 3 farklı ülkeden en az 3 kurum tarafından ortaklaşa yürütülür, 1 ile 2 akademik yıl (60, 90 veya 120 AKTS) sürer ve ortak diploma ya da birden fazla diploma verir⁴.
• Erasmus Mundus başvurusu programı yürüten kuruma doğrudan yapılır ve çoğu durumda bir sonraki akademik yıl için ekim ile ocak arasında yapılmalıdır⁴.
• Başvuru için lisans diplomasına sahip olmak veya lisansın son yılında olup programdan önce mezun olmak gerekir⁴.
• Devlet üniversiteleri, kendi bütçelerinden sosyoekonomik ölçütlere göre ücret muafiyeti veya indirimi tanıyabilir⁶.

Gerekli belgeler (genel)

Belgeler üniversiteye göre değişir¹. Öğrenci vizesi için tüm yabancı belgelerin tasdikli veya apostilli olması ve İspanyolca değilse tercümesinin eklenmesi istenir⁵. Vize listesinde ayrıca pasaport (en az bir yıl geçerli), kabul ve harç belgesi, maddi imkân kanıtı (asgari IPREM'in yüzde 100'ü), sağlık sigortası ve sağlık raporu yer alır⁵. Bkz. Apostil, Yeminli tercüme.

Doktora öğrencileri

Ankara Büyükelçiliği'ne göre doktora öğrencileri araştırmacı sayılır; öğrenci vizesi yerine ulusal araştırmacı oturum vizesine başvurmaları gerekir⁵.

Sık yapılan hatalar

• Título propio programını resmî yüksek lisans sanmak: mevzuat, título propio adının ve biçiminin resmî diplomayla karıştırılmasını yasaklar ve üniversiteden bu farkı açıkça göstermesini ister¹.
• Yüksek lisansa kabulü diploma denkliği sanmak: bu yolla kabul, önceki diplomanın denkliği anlamına gelmez¹.

Sık karıştırılan

Yüksek lisansa kabul ile diploma denkliği farklı işlemlerdir. Kamu sınavı, işveren ya da başka resmî amaçlar için lisans diplomasının resmî tanınması gerekiyorsa Bakanlık'tan equivalencia istenir³. Ayrıntı: Denklik.

Sık sorulanlar

Título propio ile alınan yüksek lisans resmî sayılır mı?

Hayır, título propio resmî üniversite diploması değildir ve mevzuat bunun resmî diplomayla karıştırılmasını yasaklar¹.

Başvurmadan önce Türk diplomama denklik almam gerekiyor mu?

Mevzuata göre EHEA ülkesi diplomasıyla yüksek lisansa giriş için denklik şart değildir; Türkiye EHEA üyesidir¹². Kabul şartlarını üniversite veya fakülte belirler¹.

Resmî yüksek lisans kaç yıl sürer?

Program 60, 90 veya 120 AKTS olabilir¹. Bakanlık, denklik değerlendirmesinde 60 AKTS'yi tam zamanlı en az bir yıllık yüksek lisansın ölçüsü olarak kullanır³.

Lisansı bitirmeden yüksek lisansa kayıt olabilir miyim?

Bazı üniversiteler, lisansta yalnızca bitirme projesi ve en fazla 9 AKTS'si kalan öğrenciye şartlı kayıt imkânı tanıyabilir; lisans diploması alınmadan yüksek lisans diploması verilmez¹.

Erasmus Mundus'a nereden başvurulur?

Doğrudan programı yürüten kuruma başvurulur; her programın sitesinde burslu ve bursuz başvuru adımları yazar⁴.

Yüksek lisanstan sonra doktora için hangi vize gerekir?

Ankara Büyükelçiliği'ne göre doktora öğrencileri öğrenci vizesi değil, ulusal araştırmacı oturum vizesi ister⁵.