Çalışma izni

Nedir?

Çalışma izni, AB, AEA veya İsviçre vatandaşı olmayan birinin İspanya'da çalışabilmesi için gereken izindir. Ücretli (bir işverene bağlı) çalışma için temel yol, cuenta ajena oturum ve çalışma iznidir (autorización inicial de residencia temporal y trabajo por cuenta ajena)¹. Bu izni, 16 yaşından büyük bir yabancıyı 90 günden uzun, beş yıldan kısa süre çalıştırmak isteyen işveren ister¹.

Türk vatandaşları bu kapsamdadır. Bilgi sayfasında ulusal istihdam durumunun aranmadığı anlaşmalı ülke olarak yalnızca Şili ve Peru sayılır; Türkiye bu listede yoktur¹.

Yüksek nitelikli çalışanlar için ayrıca Ley 14/2013'e dayanan daha hızlı bir yol ve AB Mavi Kart vardır²³. Yasal dayanak: Ley Orgánica 4/2000 (md. 36, 38, 40) ve yeni Yabancılar Yönetmeliği Real Decreto 1155/2024 (md. 72-79)¹.

Genel yol: cuenta ajena izni

Ulusal istihdam durumu

İznin verilmesi için ulusal istihdam durumunun (situación nacional de empleo) bu işe alıma izin vermesi gerekir¹. Bu şart şu durumlarda karşılanır:

• Meslek, Servicio Público de Empleo Estatal'in (SEPE) üç ayda bir yayımladığı zor doldurulan meslekler kataloğunda (catálogo de ocupaciones de difícil cobertura) yer alıyorsa¹.
• Meslek katalogda değilse, işveren pozisyonu yurt içindeki iş gücüyle dolduramadığını Yabancılar Ofisi'ne kanıtlarsa; bunun için Empléate portalında ve kamu istihdam servislerinde ilan verilir¹.
• Çalışan, İspanya'nın uluslararası anlaşma imzaladığı ülkelerin vatandaşıysa (Şili ve Peru)¹.
• Ley Orgánica 4/2000'in 40. maddesindeki istisnalardan biri varsa¹.

Çalışana ilişkin şartlar

• AB, AEA veya İsviçre vatandaşı ya da bu kişilerin AB vatandaşı rejimine tabi aile üyesi olmamak¹.
• İspanya'da ve son beş yılda yaşanan ülkelerde, İspanyol hukukunda suç sayılan fiillerden sabıka kaydı olmamak¹.
• Anlaşmalı ülkelerde "kabul edilmeyecek kişi" olarak kayıtlı olmamak ve kamu düzeni, güvenlik veya halk sağlığı için tehdit oluşturmamak¹.
• Mesleğin gerektirdiği yeterliliğe, gerekiyorsa denkliği yapılmış diplomaya sahip olmak¹.

İşverene ilişkin şartlar

• İşveren ve çalışan tarafından imzalanmış, izin süresi boyunca sürekli iş sağlayan bir sözleşme; kısmi sürede ücret, yıllık hesapta tam zamanlı asgari ücretin (SMI) altında olamaz¹.
• İşverenin Seguridad Social'a kayıtlı, vergi ve prim borcu olmaması¹.
• İşverenin proje ve sözleşme yükümlülükleri için yeterli ekonomik, maddi veya insan kaynağı olması¹.
• İşveren gerçek kişiyse, ücret ödendikten sonra bakmakla yükümlü olduğu kimse yoksa SMI'nin %50'si, hane iki kişiyse SMI'nin %100'ü kadar gelir kalmalı; her ek kişi için SMI'nin %25'i eklenir¹.

Gerekli belgeler

• İşe alan şirket tarafından doldurulup imzalanmış EX-03 resmî başvuru formu¹.
• Çalışanın geçerli pasaportunun tam fotokopisi¹.
• Çalışanın mesleki yeterliliğini, gerekiyorsa diploma denkliğini gösteren belgeler¹.
• Şirketi tanıtan belgeler: şahıs işletmesinde NIF veya NIE; şirketlerde NIF, tescilli kuruluş sözleşmesi ve imzalayanın temsil yetkisini gösteren belge¹.
• Şirketin mali yeterliliğini gösteren son üç yıla ait IRPF, IVA veya kurumlar vergisi beyannamesi ya da şirket çalışan kaydı raporu (VILE) ve işin tanımını içeren bir açıklama¹.
• Resmî modelde iş sözleşmesi¹.
• Varsa ulusal istihdam durumunun aranmamasını sağlayan durumun belgeleri¹.

Yabancı belgeler yeminli tercümanla İspanyolcaya çevrilir ve kamu belgeleri apostilli ya da konsolosluk tasdikli olur¹. Bkz. apostil, yeminli tercüme.

Başvuru akışı

1. İşveren veya yasal temsilcisi başvuruyu Mercurio elektronik sistemi üzerinden yapar¹.
2. Harçlar başvurudan sonra 10 iş günü içinde ödenir: Modelo 790 kod 052'yi (epígrafe 2.1.3) çalışan, altı ay ve üzeri izinlerde Modelo 790 kod 062'yi (epígrafe 3.2.1) işveren öder¹.
3. Karar süresi üç aydır; bu sürede bildirim yapılmazsa başvuru reddedilmiş sayılabilir¹.
4. Olumlu kararın işverene bildiriminden itibaren bir ay içinde çalışan, ikamet ettiği yerdeki İspanya konsolosluğundan şahsen vize ister; en az bir yıl geçerli pasaport ve son beş yılın sabıka kaydı eklenir¹.
5. Konsolosluk bir ay içinde karar verir; vize bildirimden itibaren bir ay içinde şahsen alınmazsa dosya kapanır¹.
6. Çalışan vizenin üç aylık geçerlilik süresi içinde İspanya'ya girer¹.
7. Girişten itibaren üç ay içinde Seguridad Social'a kayıt (alta) yapılır¹.
8. Kayıttan sonra bir ay içinde polisten TIE kartı şahsen istenir¹.

Nitelikli profesyonel (Ley 14/2013)

Bu izin, yönetici pozisyonu veya yükseköğretim yeterliliği gerektiren bir iş teklifi olan yabancı profesyoneller içindir; istisnai olarak en az üç yıllık denk mesleki deneyim de kabul edilir³. Dayanağı AB'nin 2021/1883 sayılı Direktifi ve Ley 14/2013'ün 61, 62, 71 ve 71 bis maddeleridir². İki türü vardır: AB Mavi Kart sahipleri için izin ve ulusal yüksek nitelikli profesyonel izni².

Ortak şartlar ve belgeler

• Son iki yılda yaşanan ülkelerden sabıka kaydı aslı ve son beş yıl için sabıka kaydı olmadığına dair sorumluluk beyanı².
• İspanya'da faaliyet izni olan bir şirketle yapılmış kamu veya özel sağlık sigortası; kişi Ulusal Sağlık Sistemi'nde sigortalıysa gerekmez².
• Kendisi ve ailesi için yeterli mali kaynak; bu iş sözleşmesiyle de kanıtlanabilir².
• Ulusal izinde en az MECES 1. seviyeye denk diploma veya en az üç yıllık denk deneyim².
• Şirket veya çalışan tarafından imzalanmış MI-T (Movilidad Internacional-Titular) formu; aile üyeleri için ayrı MI-F formu vardır².

Akış ve süreler

1. Başvuru, şirket veya çalışan tarafından UGE-CE'nin (Unidad de Grandes Empresas y Colectivos Estratégicos) elektronik sisteminden yapılır².
2. Harç Modelo 790 kod 038'dir (epígrafe 7.1) ve başvurunun kabulünden sonra 10 iş günü içinde ödenir².
3. Karar süresi 20 gündür; bu sürede karar verilmezse başvuru kabul edilmiş sayılır².
4. Kabulden sonra çalışan bir ay içinde konsolosluktan vize ister ve konsolosluk 10 iş günü içinde karar verir².
5. Vize bir ay içinde alınır, üç aylık geçerlilik içinde İspanya'ya girilir ve girişten itibaren üç ay içinde Seguridad Social kaydı yapılır².
6. İzin altı aydan uzunsa kayıttan sonra bir ay içinde TIE istenir².

İzin üç yıl, sözleşme daha kısaysa sözleşme süresi artı üç ay geçerlidir; hiçbir durumda üç yılı aşamaz².

AB Mavi Kart

Mavi Kart (Tarjeta azul-UE) için en az üç yıllık ve MECES 2. seviyeye denk yükseköğretim yeterliliği veya beş yıllık denk mesleki deneyim gerekir; bilişim alanındaki profesyonel ve yöneticilerde son yedi yıl içinde üç yıl deneyim yeterlidir². Düzenlenmiş mesleklerde diploma denkliği istenir². En az altı aylık geçerli bir sözleşme veya kesin iş teklifi gerekir².

Maaş eşiği Orden PJC/44/2026 ile, INE'nin yıllık ücret yapısı anketindeki çalışan başına ortalama yıllık brüt ücretin 1,4 katı olarak belirlendi ve 31 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi⁴. Zor doldurulan katalogdaki 1. ve 2. grup meslekler ile yeterliliğini başvurudan en fazla üç yıl önce almış kişiler için eşik bunun %80'idir⁴. Orden euro tutarı yazmaz; tutar INE verisine bağlıdır⁴.

Sık yapılan hatalar

• Konsolosluk başvurusunu geciktirmek: Vize, olumlu kararın bildiriminden itibaren bir ay içinde istenmelidir¹².
• Vizeyi zamanında almamak: Bir ay içinde alınmayan vizede başvurudan vazgeçilmiş sayılır¹.
• Seguridad Social kaydını kaçırmak: Kayıt, girişten itibaren üç ay içinde yapılmalıdır¹².
• Belgeleri tercümesiz veya apostilsiz vermek: Yabancı belgelerde yeminli tercüme ve tasdik zorunludur¹².

Sık karıştırılan

Çalışma izni ile ulusal vize aynı şey değildir: İzin İspanya'daki makam tarafından verilir, vize ise kişinin ülkeye girmesini sağlar ve konsolosluktan alınır¹. Kendi hesabına çalışmak ayrı bir izin türüdür; bkz. autónomo.

Sık sorulanlar

Türkiye'den çalışma iznine kendim başvurabilir miyim?

Genel cuenta ajena izninde başvuruyu işveren yapar¹. Ley 14/2013 nitelikli profesyonel yolunda başvuruyu şirket veya çalışanın kendisi yapabilir².

Zor doldurulan meslekler listesi nerede?

Katalog SEPE tarafından üç ayda bir yayımlanır¹. Meslek katalogda yoksa işveren ilan yoluyla yurt içinden aday bulamadığını kanıtlamalıdır¹.

Başvuru ne kadar sürer?

Genel izinde karar süresi üç ay, Ley 14/2013 yolunda 20 gündür¹². Konsolosluk vize için genel izinde bir ay, nitelikli yolda 10 iş günü içinde karar verir¹².

Cuenta ajena izniyle kendi işimi de yapabilir miyim?

İzin, ana faaliyet ücretli iş olmak şartıyla geçerlilik süresi boyunca kendi hesabına faaliyete de izin verir¹. Ücretli iş kişinin iradesi dışında sona ererse bu durum üç gün içinde izni veren Yabancılar Ofisi'ne bildirilir¹.

Ailem benimle gelebilir mi?

Ley 14/2013 yolunda aile üyeleri için ayrı bir MI-F başvuru formu vardır². Genel aile birleşimi için bkz. aile birleşimi.

Mavi Kart için maaş eşiği ne kadar?

Eşik, INE'nin açıkladığı ortalama yıllık brüt ücretin 1,4 katıdır; bazı meslekler ve yeni mezunlar için %80'i uygulanır⁴.