Gelir gerektirmeyen oturum

Nedir?

Gelir gerektirmeyen oturum (residencia temporal no lucrativa), İspanya'da herhangi bir işte veya meslekte çalışmadan, kendi gelir veya birikimiyle yaşamak isteyen AB dışı vatandaşlara ve ailelerine verilen geçici oturum iznidir¹². Ankara Büyükelçiliği Türkçe belgelerinde bu vizeyi "çalışma izni vermeyen oturum vizesi" olarak adlandırır⁵. İngilizce kaynaklarda "non-lucrative visa" olarak geçer.

Adındaki "gelir gerektirmeyen" ifadesi yanıltıcı olabilir: izin çalışma geliri gerektirmez, ancak başvuru sahibinin yönetmelikte belirlenen mali yeterliliği göstermesi şarttır². Bu izin İspanya'da çalışma hakkı vermez¹⁵. Ministerio de Inclusión'a bağlı UGE birimi, bu izinle çalışmanın izinsiz çalışma sayıldığını ve Yabancılar Yasası'na göre ihlal oluşturduğunu, bu izinle uzaktan çalışılmış olmanın dijital göçebe başvurusunda gerekçe yapılamayacağını belirtir⁴. Uzaktan çalışanlar için doğru yol dijital göçebe vizesidir.

Yasal dayanak Yabancılar Yasası'nın (Ley Orgánica 4/2000) 30 bis ve 31. maddeleri ile yeni yönetmelik Real Decreto 1155/2024'ün 60-63. maddeleridir¹. Yönetmelik 20 Kasım 2024'te BOE'de yayımlandı ve yayımdan altı ay sonra yürürlüğe girdi². Yenileme kuralları aynı yönetmeliğin 64. maddesindedir².

Kimler alabilir?

• AB, AEA veya İsviçre vatandaşı olmayan ve AB vatandaşı yakını rejimine tabi olmayanlar¹
• İspanya'da düzensiz durumda bulunmayanlar¹
• İspanya'da ve son beş yılda yaşadığı ülkelerde, İspanya hukukunda suç sayılan fiillerden sabıkası olmayanlar¹
• İspanya'nın anlaşma yaptığı ülkelerde giriş yasağı listesinde bulunmayanlar ve kamu düzeni, güvenlik veya halk sağlığı için tehdit oluşturmayanlar¹
• 2005 Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında ciddi halk sağlığı sonucu doğurabilecek bir hastalığı olmayanlar¹
• Gönüllü geri dönüş programıyla ülkesine dönüp "geri dönmeme" taahhüdü süresi içinde olmayanlar¹
• Yeterli mali kaynağı ve İspanya'da faaliyet izni olan bir sigortacıdan sağlık sigortası olanlar¹²

Aile üyeleri: Eş, kayıtlı partner veya kanıtlanmış istikrarlı partner (en az bir yıl kesintisiz birlikte yaşama; ortak çocuk varsa istikrarlı birlikteliğin kanıtlanması yeterli), evlenmemiş reşit olmayan çocuklar ve desteğe ihtiyaç duyan engelli ya da sağlık durumu nedeniyle kendini geçindiremeyen reşit çocuklar². Ankara Büyükelçiliği listesi aileye ekonomik olarak bağımlı reşit çocukları da sayar ve bunun kanıtlanmasını ister⁵.

Gelir şartı

RD 1155/2024'ün 62. maddesine göre başvuru sahibi, izin süresi boyunca aylık olarak²:

• kendisi için IPREM'in (Indicador Público de Renta de Efectos Múltiples) %400'ü¹²,
• bakmakla yükümlü olduğu her aile üyesi için ayrıca IPREM'in %100'ü¹²

kadar kaynak göstermelidir. Bu tutarlar asgaridir ve vize başvurusu ya da yenileme anına göre hesaplanır². Toplam tutar, aylık miktarın izin süresiyle çarpılmasıyla bulunur; ilk izin bir yıllık olduğundan bir yıllık tutar gösterilir². Kaynak, düzenli gelir ya da birikim olabilir².

Ley 31/2022'nin 90. ek hükmü, 2023 için aylık IPREM'i 600 €, yıllık IPREM'i 7.200 € olarak belirlemiştir³. Bu değer üzerinden tek kişi için aylık 2.400 € (yıllık 28.800 €), her ek aile üyesi için aylık 600 € gerekir²³. IPREM yeniden belirlenebileceğinden başvuru tarihindeki değeri resmî kaynaktan kontrol edin³.

Nasıl kanıtlanır? Her türlü hukuki delil kabul edilir: tapu, onaylı çek veya kredi kartı (kartın kullanılabilir limitini gösteren banka yazısıyla)¹². Yurt dışındaki hesaplar için banka belgesinde bankanın tam unvanı ve adresi, hesap bilgileri, hesabın açılış tarihi, önceki yılın 31 Aralık tarihli bakiyesi ve son bir yılın ortalama bakiyesi yer almalıdır². Gelir İspanya'daki bir şirketin hisselerinden geliyorsa, kişinin o şirkette çalışmadığını gösteren şirket belgesi ve yeminli beyan istenir¹². Ankara Büyükelçiliği banka dökümlerinin bankadan imzalı ve kaşeli olmasını ister⁵.

Nasıl alınır?

1. Başvuru, ikamet edilen bölgeden sorumlu İspanya konsolosluğuna (veya dışişlerinin yetkilendirdiği dış hizmet sağlayıcıya) şahsen yapılır¹. Ankara Büyükelçiliği bölgesinde oturanlar için randevu BLS International Ankara üzerinden alınır⁵.
2. Vize başvurusu, oturum izni başvurusunu da içerir². Konsolosluk mali kaynak ve sağlık sigortasını, Yabancılar Ofisi (Oficina de Extranjería) ise kamu düzeni, geri dönmeme taahhüdü ve harç şartlarını değerlendirir². Polis raporu ve İspanya sabıka kaydı re'sen istenir ve yedi gün içinde verilir².
3. Harç (Modelo 790 kod 052, epígrafe 2.1.1) başvuru anında doğar ve on iş günü içinde ödenmelidir¹. Ayrıca konsolosluk vize ücreti alınır; Ankara Büyükelçiliği listesinde bu ücret 80 € karşılığı nakit ABD doları olarak yazılıdır⁵.
4. Yabancılar Ofisi, konsolosluğun bildiriminden itibaren en fazla bir ay içinde karar verir; yanıt verilmezse başvuru reddedilmiş sayılır¹². Ankara Büyükelçiliği, başvuru gününden itibaren en geç üç ay içinde karar verileceğini, eksik belge veya mülakat durumunda bu sürenin uzayabileceğini belirtir⁵.
5. Olumlu kararda konsolosluk vizeyi bir ay içinde düzenler². Vize, bildirimden itibaren bir ay içinde şahsen teslim alınmalıdır; alınmazsa vizeden vazgeçilmiş sayılır¹.
6. Vizenin geçerlilik süresi en fazla üç aydır ve bu sürede İspanya'ya girilmelidir¹. Ankara Büyükelçiliği 90 günlük vize verildiğini belirtir⁵.
7. İzin bir yıllıktır ve İspanya'ya giriş tarihinde başlar¹².
8. Girişten itibaren bir ay içinde ikamet edilen yerdeki polis karakoluna (Comisaría) şahsen başvurularak TIE kartı çıkarılır¹².

Başvuru durumu Dışişleri Bakanlığının takip sistemi (sutramiteconsular.maec.es) üzerinden, başvuruda verilen kodla izlenebilir⁵. Ret halinde gerekçe yazılı bildirilir; Ankara Büyükelçiliği listesine göre ret kararının teslim alındığı günün ertesinden itibaren bir ay içinde büyükelçiliğe yazılı itiraz edilebilir ya da iki ay içinde Madrid'deki yüksek mahkemeye başvurulabilir⁵.

Gerekli belgeler

• Resmî başvuru formu (EX-01) ve ulusal vize formu (İspanyolca veya İngilizce, eksiksiz ve imzalı)¹⁵
• Beyaz fonlu bir adet biyometrik fotoğraf (3 x 4 cm)⁵
• En az bir yıl geçerli pasaportun tamamının kopyası¹. Ankara Büyükelçiliği en az iki boş sayfa ister ve verilme tarihi 10 yıldan eski pasaportları kabul etmez⁵.
• Son beş yılda yaşanan ülkelerden sabıka kaydı¹⁵
• Mali kaynak belgeleri¹
• İspanya'da faaliyet izni olan bir sigortacıdan sağlık sigortası¹
• Sağlık raporu: Ankara Büyükelçiliği listesine göre tam teşekküllü bir hastaneden alınmalı ve 2005 Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında halk sağlığı riski oluşturacak bir hastalık bulunmadığını belirten ifadeyi içermelidir¹⁵
• İkametgâh belgesi, İspanya'da kalınacak yeri gösteren belge (otel rezervasyonu, kira sözleşmesi vb.) ve uçak bileti rezervasyonu⁵
• Harç formu: Modelo 790 kod 052¹⁵
• Eşle başvuruda evlilik belgesi veya Formül B, çocuklar için doğum belgesi veya Formül A⁵
• Türk resmî belgeleri için apostil ve İspanyolca yeminli tercüme¹⁵

Ankara Büyükelçiliği listesinde sabıka kaydı, sağlık raporu ve aile belgelerinin üç aydan eski olmaması istenir; aile üyelerinin her biri için belgelerin ayrıca sunulması gerekir⁵. Bu liste hâlâ eski yönetmeliğe (RD 557/2011) atıf yapmaktadır⁵; başvurudan önce büyükelçiliğin güncel listesini kontrol edin.

Yenileme

• Başvuru, izin bitmeden önceki iki ay içinde Yabancılar Ofisi'ne yapılır; bu süre içindeki başvuru eski izni karar verilene kadar uzatır². Bitişten sonraki üç ay içinde yapılan başvuru da işleme alınır, ancak para cezası işlemi başlatılabilir².
• Mali yeterlilik ve izin süresince kesintisiz sağlık sigortası yeniden kanıtlanır, zorunlu eğitim çağındaki çocukların okula kayıtlı olması gerekir².
• RD 1155/2024'ün 64. maddesine göre kişinin takvim yılı içinde İspanya'da fiilen ve gerçekten 183 günden fazla yaşamış olması gerekir².
• Vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerine uyulup uyulmadığı değerlendirilir². Özerk bölgeden alınan olumlu uyum raporu (informe de esfuerzo de integración), özellikle bir şartın karşılanamadığı durumlarda dikkate alınır².
• Yenileme başvurusu üç ay içinde sonuçlandırılır; bu sürede yanıt verilmezse kabul edilmiş sayılır². Yenilenen izin iki yıllıktır ve bildirimden itibaren bir ay içinde yeni TIE için başvurulur².
• Beş yıllık yasal ve kesintisiz ikametten sonra uzun süreli oturum başvurusu yapılabilir².

Sık yapılan hatalar

• Uzaktan çalışmak: UGE, bu izinle yurt dışındaki bir şirkete uzaktan çalışmanın da izinsiz çalışma sayıldığını belirtir⁴.
• Yılın yarısını İspanya dışında geçirmek: Yenileme için takvim yılında 183 günden fazla İspanya'da bulunmak gerekir².
• Eski belge sunmak: Ankara Büyükelçiliği sabıka kaydı ve sağlık raporunun üç aydan eski olmamasını ister⁵.
• Apostil veya tercümeyi atlamak: Yabancı resmî belgeler yeminli tercümeyle sunulmalı ve apostilli ya da tasdikli olmalıdır¹.
• Süreleri kaçırmak: Vize bir ay içinde alınmazsa vazgeçilmiş sayılır; TIE başvurusu girişten itibaren bir ay içinde yapılmalıdır¹.

Sık sorulanlar

Bu izinle uzaktan çalışabilir miyim?

Hayır. İzin çalışma hakkı vermez; UGE'ye göre bu izinle uzaktan çalışmak da izinsiz çalışma sayılır¹⁴. Uzaktan çalışanlar için dijital göçebe vizesi vardır.

Başvuruyu İspanya'dan yapabilir miyim?

Hayır, ilk başvuru konsolosluktan, vize yoluyla yapılır¹². Yönetmeliğe göre bu oturumu almak isteyen kişi yetkili İspanya konsolosluğunda vize başvurusu yapar ve vize başvurusu oturum izni başvurusunu da içerir².

Ne kadar para göstermem gerekiyor?

Kendiniz için aylık IPREM'in %400'ü, her aile üyesi için %100'ü¹². 2023 bütçe yasasındaki 600 € IPREM değeriyle bu, tek kişi için yıllık 28.800 €, eşle birlikte yıllık 36.000 € eder²³. Güncel IPREM'i başvuru öncesinde kontrol edin³.

Birikim mi, düzenli gelir mi gerekir?

İkisi de kabul edilir: yönetmelik ya izin süresine yetecek mali kaynak ya da düzenli bir gelir kaynağı gösterilmesini ister². Tapu, onaylı çek ve banka belgesiyle desteklenen kredi kartı limiti de delil olarak sunulabilir¹².

Yılın yarısını Türkiye'de geçirebilir miyim?

Yenileme için takvim yılında İspanya'da 183 günden fazla bulunmuş olmanız gerekir². Bu şartı karşılamamak yenilemeyi riske atar².

Başvurum ne kadar sürer?

Yabancılar Ofisi'nin izin kararı için yasal süre konsolosluğun bildiriminden itibaren bir aydır ve bu sürede yanıt gelmezse başvuru reddedilmiş sayılır¹². Ankara Büyükelçiliği toplam süreç için başvurudan itibaren en geç üç ay öngörür⁵.

Sağlık raporunu nereden almalıyım?

Ankara Büyükelçiliği tam teşekküllü bir hastaneden alınmış, belirli bir ibareyi içeren ve üç aydan eski olmayan rapor ister; rapor noter onaylı İspanyolca tercüme ve valilikten apostil gerektirir⁵.