İspanyol vatandaşlığı

Nedir?

İkamet yoluyla vatandaşlık (nacionalidad por residencia), İspanya'da belirli bir süre yasal olarak yaşamış yabancıya Adalet Bakanı'nın kararıyla verilen vatandaşlıktır¹³. Bakan, kamu düzeni veya ulusal çıkar gerekçesiyle başvuruyu reddedebilir¹. Genel kural 10 yıllık ikamettir¹.

Daha kısa süreler sınırlı gruplar içindir: mülteciler için 5 yıl; Latin Amerika ülkeleri (países iberoamericanos), Andorra, Filipinler, Ekvator Ginesi ve Portekiz vatandaşları ile Sefaradlar için 2 yıl¹. Türkiye bu listede yer almaz, bu yüzden Türk vatandaşı için genel kural olan 10 yıl uygulanır¹.

Kimler 1 yılda başvurabilir?

Medeni Kanun'a göre şu kişiler için 1 yıllık ikamet yeterlidir¹:

• İspanya topraklarında doğan kişi¹
• Başvuru tarihinde en az 1 yıldır bir İspanyol vatandaşıyla evli olan ve yasal veya fiilî olarak ayrı yaşamayan kişi¹
• İspanyol eşinin dul kalan eşi (ölüm anında ayrılık yoksa)¹
• İki yıl üst üste bir İspanyol vatandaşının veya kurumunun vesayeti, koruması veya bakımı altında bulunmuş kişi¹
• Anne, baba, büyükanne veya büyükbabası doğuştan İspanyol olan ve İspanya dışında doğan kişi¹
• Seçimlik hakkını (opción) zamanında kullanmamış kişi¹

Genel şartlar

• İkamet her durumda yasal, kesintisiz ve başvurudan hemen önceki dönemde olmalıdır¹⁴.
• Başvuran iyi yurttaşlık davranışını (buena conducta cívica) ve İspanyol toplumuna yeterli uyumunu kanıtlamalıdır¹.
• Uyum, iki sınavla kanıtlanır: en az A2 seviyesinde İspanyolca için DELE diploması ve Anayasa ile sosyal ve kültürel hayat bilgisini ölçen CCSE sınavı². İki sınavı da Instituto Cervantes hazırlar ve yürütür²⁵.
• Resmî dili İspanyolca olan ülkelerin vatandaşları DELE'den, 18 yaş altındakiler ve mahkeme kararıyla ehliyeti kısıtlananlar her iki sınavdan muaftır². Türkiye bu ülkelerden olmadığı için Türk başvurana DELE muafiyeti uygulanmaz².
• Daha önce en az A2 seviyesinde DELE almış olanlar yeniden DELE'ye girmez³. Resmî dil okullarının A2, orta ve ileri seviye İspanyolca sertifikaları da Instituto Cervantes'e sunularak DELE yerine kullanılabilir³.
• Sınavlara ek olarak Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı'nın zorunlu raporunu ve gerekli gördüğü diğer kurumların raporlarını da değerlendirir³.

DELE ve CCSE sınavları

• CCSE, 25 sorudan ve beş bölümden oluşur; Devlet, yasalar ve vatandaş katılımı ile İspanyol kültürü, tarihi ve toplumu konularını ölçer⁸.
• Sınavı geçmek için 25 sorudan 15'ini doğru cevaplamak gerekir; yanlış cevap puan düşürmez⁹.
• Sonuçlar sınavdan yaklaşık 20 gün sonra açıklanır ve sertifika, düzenlendiği tarihten itibaren dört yıl boyunca vatandaşlık işlemi için geçerlidir⁹.
• CCSE kayıt ücreti 2023'ten beri 85 €'dur; bu ücret, ilk denemede geçemeyen veya sınava girmeyen aday için ikinci bir hakkı da kapsar⁷.
• Kayıt ve ödeme, Instituto Cervantes sitesindeki kişisel kullanıcı alanından çevrimiçi yapılır⁷.
• Vatandaşlık harcı DELE ve CCSE sınav ücretlerini kapsamaz; bu ücretler ayrıca ödenir³.

Gerekli belgeler

Yönetmeliğe göre başvuruda şu belgeler elektronik dosyaya eklenir³:

• Standart başvuru formu ve varsa temsilci vekâleti³
• Ülkesinden alınmış, tasdikli ve gerekiyorsa tercüme edilmiş doğum belgesi³
• Pasaport³
• Uyum belgeleri (DELE ve CCSE); başvuru formunda sorgulamaya izin verilirse ayrıca sunulmaz³
• Harç ödeme belgesi³
• 1 yıllık süre gibi özel durumlara dayanılıyorsa (İspanyol vatandaşıyla evlilik, İspanya'da doğum vb.) bunu kanıtlayan belgeler³
• 18 yaşını doldurmuş başvuranlar için ülkesinden alınmış, tasdikli ve tercüme edilmiş adli sicil kaydı³

Başvuru formu, ikamet ve adli sicil bilgilerinin sorgulanması için izin içerir; bu izin verilmezse ikamet belgesi (empadronamiento), İspanya adli sicil belgesi ve yabancı kimlik kartı (TIE) sunulur³. Bkz. Apostil ve Yeminli tercüme.

Nasıl başvurulur?

1. DELE A2 ve CCSE sınavları geçilir².
2. Harç ödenir. Kanunda belirlenen harç 100 €'dur². Ödeme için Modelo 790 kod 026 formu Bakanlık sayfasından indirilir⁴.
3. Başvuru Adalet Bakanlığı üzerinden çevrimiçi ya da yüz yüze yapılır⁴. Usul elektroniktir; tüm bildirimler elektronik yapılır².
4. Eksik belge istenirse üç ay içinde tamamlanmalıdır; aksi halde başvurudan vazgeçilmiş sayılır³.
5. Başvurunun durumu Bakanlığın çevrimiçi dosya sorgulama hizmetiyle takip edilebilir⁴.
6. Olumlu karardan sonra, bildirimin ertesi gününden itibaren 180 gün içinde Nüfus Kaydı (Registro Civil) önünde yemin edilmeli, gerekiyorsa önceki vatandaşlıktan feragat beyan edilmeli ve kayıt talep edilmelidir³. Bu yapılmazsa karar etkisini kaybeder¹³.
7. Registro Civil, yemin ve beyanlardan sonraki beş gün içinde vatandaşlığı kayda geçirir ve süreç böylece biter³. Belgelerin doğruluğu daha önce kanıtlanmadıysa, kayıttan önce orijinaller gösterilir³.

Süre

Adalet Bakanlığı başvuruyu, başvurunun ilgili Genel Müdürlüğe girişinden itibaren en fazla 1 yıl içinde karara bağlayıp bildirmelidir³. Bu süre içinde açık karar çıkmazsa başvuru reddedilmiş sayılır³. Ret kararına karşı yeniden inceleme talebi (recurso de reposición) yapılabilir ve idari yargı yolu açıktır¹³.

İspanya'da doğan çocuk

İspanya'da doğmak tek başına doğuştan İspanyol vatandaşlığı vermez¹. Yabancı ebeveynlerden doğan çocuk, ebeveynlerden en az biri de İspanya'da doğmuşsa ya da ebeveynlerin hiçbirinin hukuku çocuğa vatandaşlık vermiyorsa doğuştan İspanyol olur¹. Türk hukukuna göre evlilik birliği içinde Türk anne veya babadan doğan çocuk, nerede doğarsa doğsun Türk vatandaşıdır⁶. Bu yüzden Türk ebeveynden İspanya'da doğan çocuk genellikle doğuştan İspanyol olmaz, ancak İspanya'da doğduğu için 1 yıllık yasal ikametle başvurabilir¹⁶.

Çocuklar için başvuru

14 yaşından küçükler için başvuruyu yasal temsilcileri yapar, 14 ile 18 yaş arasındakiler ise temsilcisinin yardımıyla kendisi başvurur¹. Yasal temsilci başvurusu için temsilcinin önce Registro Civil'den izin alması gerekir ve vatandaşlığın kazanılması önceki vatandaşlıktan feragat gerektiriyorsa bu izin özellikle aranır¹³. Okul çağındaki çocuklar için uyumu gösteren okul belgesi zorunludur³.

Sık yapılan hatalar

• 180 günlük süreyi kaçırmak: yemin ve kayıt bu sürede yapılmazsa vatandaşlık kararı düşer¹³.
• Eksik belge talebine üç ay içinde cevap vermemek: başvurudan vazgeçilmiş sayılır³.

Sık karıştırılan

Vatandaşlık ile uzun süreli oturum farklıdır: vatandaşlık ancak yemin, gerekiyorsa feragat beyanı ve Registro Civil kaydıyla geçerlilik kazanır¹. Önceki vatandaşlıktan feragat konusu için Çifte vatandaşlık, sınavlar için CCSE ve DELE maddesine bakın.

Sık sorulanlar

Türk vatandaşı İspanyol vatandaşlığına kaç yılda başvurabilir?

Genel kural 10 yıllık yasal ve kesintisiz ikamettir; 2 yıllık süre tanınan ülkeler arasında Türkiye yoktur¹. İspanyol vatandaşıyla 1 yıldır evli olmak gibi özel durumlarda süre 1 yıla iner¹.

Hangi sınavlara girmek gerekiyor?

En az A2 seviyesinde DELE İspanyolca sınavı ve CCSE Anayasa ve kültür sınavı gerekir; ikisini de Instituto Cervantes yürütür². 18 yaş altındakiler muaftır².

CCSE sınavı ne kadar ve kaç soru?

Kayıt ücreti 85 €'dur⁷. Sınav 25 sorudan oluşur ve 15 doğru cevap geçmek için yeterlidir⁸⁹.

Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?

Yasal üst sınır 1 yıldır; bu sürede karar çıkmazsa başvuru reddedilmiş sayılır³.

Vatandaşlık kararından sonra ne yapmak gerekiyor?

Bildirimden sonraki 180 gün içinde Registro Civil önünde yemin, gerekiyorsa feragat beyanı ve kayıt talebi yapılmalıdır; aksi halde karar etkisini kaybeder³.

Hangi belgeler ülkeden getirilmeli?

Tasdikli ve gerekiyorsa tercüme edilmiş doğum belgesi ile reşit başvuranlar için ülkesinden alınmış tasdikli ve tercüme edilmiş adli sicil kaydı istenir³.