Yurt dışı borçlanması

Nedir?

Yurt dışı borçlanması, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen belirli sürelerini prim ödeyerek Türkiye'deki sosyal güvenlik sistemine saydırmasıdır¹. Borçlanılabilecek süreler yurt dışındaki sigortalılık süreleri, bu sürelerin arasında veya sonunda geçen işsizlik süreleri ve ev hanımlığı süreleridir¹.

İspanya'da çalışan veya yaşamış bir Türk vatandaşı, şartları sağlıyorsa bu süreleri SGK'ya başvurarak borçlanabilir¹. 01.08.2019 tarihinden itibaren borçlanma talebinde bulunanların süreleri, talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş hizmet olarak değerlendirilir¹.

Türkiye ile İspanya arasında sözleşme var mı?

Evet. SGK'nın sosyal güvenlik sözleşmeleri listesinde İspanya, "İspanya-(ASGS)" adıyla yer alır². Bu satırda imza tarihi 14.12.1972, yürürlük tarihi 01.03.1977 olarak gösterilir². Aynı tarihler tabloda Portekiz (ASGS) satırında da yer alır². SGK tablosuna göre İspanya satırı malullük, yaşlılık, ölüm (uzun vadeli) ve kısa vadeli sigorta kollarını kapsar; genel sağlık sigortasını ve işsizlik sigortasını kapsamaz².

SGK'nın açıklamasına göre bu tür sözleşmeler; akit taraf vatandaşlarının eşit işlem görmesi, diğer akit taraf ülkesinde geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesi ve aylığın her ülkede geçen sigortalılık süresi oranında hesaplanması gibi esaslar içerir². Sözleşmenin varlığı, borçlanma başvurusunda hangi belgenin istendiğini de belirler¹.

Kimler borçlanabilir?

• Türk vatandaşları¹.
• Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığını kaybedenler (mavi kartlılar)¹.
• Türk vatandaşlığının yanında yabancı vatandaşlığı da olan çifte vatandaşlar¹.
• Ölen sigortalının, başvuru tarihinde Türk vatandaşı olan hak sahipleri¹.

Aylık almakta olanlar veya aylık için başvurup hak kazananlar borçlanma yapamaz¹.

Hangi süreler borçlanılabilir?

• Sigortalılık süreleri: 18 yaşından sonra, Türk vatandaşıyken yurt dışında geçen ve belgelenen çalışma süreleri¹.
• İşsizlik süreleri: Sigortalılık süreleri arasında veya sonunda geçen, her biri en fazla bir yıl olan süreler; Türkiye'de geçen süreler işsizlik olarak borçlanılamaz¹.
• Ev kadını olarak geçen süreler: Evli veya bekâr olmasına bakılmaksızın kadınların, sigortalılık süreleri dışında yurt dışında ikamet ettikleri süreler¹.

Sürelerin tamamını borçlanma zorunluluğu yoktur; istenen kadarı borçlanılabilir¹. 18 yaşından önceki süreler, Türk vatandaşlığı kazanılmadan önceki veya kaybedildikten sonraki süreler ve Türkiye'de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında prim ödenen sürelerle çakışan süreler borçlanılamaz¹.

Borç nasıl hesaplanır?

Borçlanılacak her gün için, başvuru tarihindeki prime esas günlük kazancın alt ve üst sınırları arasında kişinin seçtiği tutarın %45'i ödenir¹. 2026 için SGK'nın verdiği tutarlar şöyledir¹:

• Alt sınır: 1.101,00 TL günlük kazanç, günlük borç 495,45 TL¹.
• Üst sınır: 9.909,00 TL günlük kazanç, günlük borç 4.459,05 TL¹.

SGK'nın örneğine göre alt sınırdan 5.000 gün borçlanma 2.477.250,00 TL eder¹. Dilekçede kazanç seçilmezse alt sınır esas alınır¹.

Nasıl başvurulur?

1. Dilekçe: "Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi" ıslak imzalı olarak doldurulur; dilekçede birden fazla borçlanma seçeneği işaretlenmemelidir¹.
2. Belgeler: Aşağıdaki belgeler hazırlanır ve gerekli tercümeler yaptırılır¹.
3. Gönderim: Dilekçe ve belgeler şahsen veya posta ile verilir; e-posta ve faks kabul edilmez¹. Yurt dışından başvuranlar posta yolunu kullanabilir¹.
4. Yetkili birim: Aktif çalışması olmayanlar MERNİS adreslerinin bulunduğu ildeki Sosyal Güvenlik Merkezi'ne (SGM) veya il müdürlüğüne başvurur¹. Aktif 4/1-b sigortalıları faaliyet gösterdikleri ildeki birime başvurur¹.
5. e-Devlet: Belgeler SGK'nın sisteminde zaten kayıtlıysa başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabilir¹.
6. Vekâlet: Vekâletnamede borçlanma yetkisi açıkça yazıyorsa vekil başvurabilir¹.

Gerekli belgeler

• Sözleşmeli ülkeler (İspanya dahil): Yurt dışındaki sigortalılık sürelerini gösteren sigorta kayıt belgesi ve yeminli tercümesi veya konsolosluk onaylı tercümesi; alternatif olarak Türk dış temsilciliğinden alınan hizmet belgesi¹².
• Ev hanımlığı süreleri: Fotoğraf, kimlik bilgileri, pasaport sayfaları veya emniyet giriş-çıkış kaydı ile tercümeli ikamet belgesi ya da konsolosluk belgesi¹.
• Islak imzalı borçlanma talep dilekçesi¹.

Tercüme için yeminli tercüme maddesine bakın. İspanya'daki sosyal güvenlik kaydı için Sosyal Güvenlik numarası maddesine bakın.

Ödeme ve süre

Borç tutarı iadeli taahhütlü posta ile bildirilir ve tebliğden itibaren 3 ay içinde SGK hesabına ulaşmalıdır¹. Kısmi ödemede yatırılan tutarın karşılığı olan gün sayısı geçerli sayılır; kalan tutar aynı 3 aylık süre içinde parça parça ödenebilir¹. Yurt dışından muhabir bankalar aracılığıyla döviz olarak ödeme yapılabilir¹.

Süresinde ödenmeyen borçlanma geçersiz olur; yeniden başvuru gerekir ve tutar yeni başvuru tarihindeki kazanca göre tekrar hesaplanır¹. Ölen başvuru sahibine tahakkuk etmiş borcu hak sahipleri ödeyemez¹.

İptal ve iade

İptal talebinde ödenen tutarın tamamı faizsiz iade edilir; kısmi iade yapılmaz¹. Borçlanılan sürelerle aylık bağlananlar iptal veya iade isteyemez¹.

Sık yapılan hatalar

• Dilekçeyi ıslak imzasız göndermek veya birden fazla süre seçeneği işaretlemek; bu durumda başvuru geçersiz sayılır¹.
• Tercümesi eksik belge göndermek¹.
• 3 aylık ödeme süresini kaçırmak¹.

Sık sorulanlar

İspanya'da çalıştığım süreyi Türkiye'de emekliliğe saydırabilir miyim?

Türk vatandaşları, 18 yaşından sonra yurt dışında geçen ve belgelenen sigortalılık sürelerini borçlanarak Türkiye'de saydırabilir¹.

Türkiye ile İspanya arasında sosyal güvenlik anlaşması var mı?

Evet. SGK tablosunda İspanya "İspanya-(ASGS)" olarak, 14.12.1972 imza ve 01.03.1977 yürürlük tarihleriyle yer alır². Tabloya göre kapsam genel sağlık sigortasını içermez².

Borçlanma ne kadar tutar?

Her gün için seçilen günlük kazancın %45'i ödenir; 2026'da günlük tutar 495,45 TL ile 4.459,05 TL arasındadır¹.

İspanya'dan başvurabilir miyim?

Evet, ıslak imzalı dilekçe ve belgeler posta ile gönderilebilir¹. Ödeme yurt dışından döviz olarak yapılabilir¹.

Ödemeyi yapmazsam ne olur?

3 ay içinde ödenmeyen borçlanma geçersiz olur ve yeni başvuruda tutar yeniden hesaplanır¹.